Gospodarka w regionie

Największym po stolicy centrum gospodarczym jest Radom, a następnie Płock, Siedlce, Ciechanów i Ostrołęka. W sumie na Mazowszu znajduje się ponad 138 tys. podmiotów gospodarczych,w których pracuje 2,3 mln ludzi. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw wyniosło w 2002 r. 2951 zł i w porównaniu ze średnią krajową było wyższe o około 30%. Średnia miesięczna płaca w przemyśle, budownictwie i usługach nierynkowych była wyższa od przeciętnej w Polsce odpowiednio o: 20%, 28,6% i 15,2%.

Trzeba wszakże pamiętać o przemożnym wpływie Warszawy na tę statystykę. Wysoka pozycja gospodarcza województwa mazowieckiego to przede wszystkim wpływ Warszawy. Sytuacja w powiatach, miastach i gminach Mazowsza jest bardzo trudna, co potwierdzają wskaźniki charakteryzujące wielkość PKB na 1 mieszkańca, poziom dochodów gospodarstw domowych, strukturę zatrudnienia oraz bezrobocie.

W stołecznej aglomeracji rozwinął się m.in. przemysł motoryzacyjny, elektrotechniczny, elektroniczny, chemiczny (farmaceutyki, kosmetyki, tworzywa sztuczne), spożywczy, energetyczny, hutniczy, metalowy, odzieżowy, poligraficzny. Głęboka restrukturyzacja przemysłu nastąpiła w Radomiu, gdzie zlikwidowanych lub zmniejszonych zostało wiele przedsiębiorstw państwowych.

Z przemysłowego giganta, jakim był "Łucznik" (około 10 tys. pracowników) pozostał zakład maszyn do szycia i fabryka broni; poradziły sobie na rynku dwie tradycyjne w Radomiu branże: wytwórnia papierosów i wytwórnia telefonów. To samo można powiedzieć o fabryce nakryć stołowych w Wierzbicy, o browarze w Warce czy zakładach przetwórstwa owocowego w Przysusze. Niezachwianą pozycję ma elektrownia w Kozienicach. W Radomskiem, w miejsce dotychczasowych, pojawiły się nowe branże: motoryzacyjna, elektroniczna, logistyka i transport.

Przemysł rafineryjny i petrochemiczny dominuje w subregionie płockim. Tu bowiem znajduje się siedziba Polskiego Koncernu Naftowego Orlen SA. Przemysł maszynowy reprezentuje płocka fabryka kombajnów zbożowych "Bizon", spożywczy - m.in.: mleczarnia i browar w Sierpcu, zakłady mięsne w Umieninie, zakłady drobiarskie w Płocku, a przemysł lekki fabryka markowej odzieży Levi Strauss - również w Płocku. Jedna piąta wyprodukowanej w Polsce celulozy, papieru i kartonów powstaje w Ostrołęce. Z tego regionu pochodzi również 10% krajowej produkcji serów, 5% mleka w proszku, 4% wyrobów mięsnych, 1% cukru. Firmy produkujące żywność znajdują się m.in. w: Ostrowi Mazowieckiej, Łysem, Baranowie, Makowie Mazowieckim. Stolica subregionu jest nadto ośrodkiem przemysłu energetycznego i materiałów budowlanych.

Rolniczy charakter subregionu siedleckiego miał wpływ na ukształtowanie się przemysłu rolno-spożywczego. Tu bowiem przetwarzane jest: mięso w Sokołowie i Siedlcach, mleko w Węgrowie, zboże i ziemniaki w Siedlcach, tam również produkowane są pasze. Największe firmy przemysłu mięsnego w Siedleckiem notowane są na giełdzie. W Ciechanowskiem dominuje przemysłowa produkcja żywności. Dobrze rozwinięty przemysł spożywczy oparty jest na lokalnej bazie surowcowej. Cukrownia w Glinojecku, browar w Ciechanowie, mleczarnia w Winnicy koło Pułtuska, drób w Mławie i Ciechanowie, pierogi, kluski, pizze w Zygmuntowie - oto niektóre przykłady. Zakłady przemysłu elektromaszynowego i metalowego znajdują się w Mławie, w Ciechanowie, w Baboszewie i Pułtusku. Są one zróżnicowane pod względem nowoczesności, zaawansowania technologicznego oraz poziomu jakości wyrobów. Nowe firmy, powstałe w wyniku inwestycji zagranicznych, reprezentują przemysł poligraficzny (Ciechanów, Płońsk), elektroniczny (Mława) i materiałów budowlanych (Płońsk).

Poza Warszawą, charakter regionu dominuje rolnictwo. Użytki rolne zajmują ok. 67 proc. powierzchni województwa (13 proc. terenów rolnych Polski). Mazowsze jest zagłębiem ogrodnictwa i sadownictwa. Rozwojowi rolnictwa sprzyja bliskość Warszawy - chłonnego rynku zbytu. Produkcja rolna regionu jest zapleczem dla sektora przetwórstwa żywności. Potencjał rolny Mazowsza pozostaje jednak ciągle niewykorzystany. Dominują ciągle drobne gospodarstwa, w regionie nadal jest wiele miejsca zarówno dla rozwoju nowoczesnego rolnictwa, jak i związanego z gospodarką rolną przemysłu.

Po kilkunastu latach transformacji gospodarka Polski przestała być gospodarką "wyłaniającego się rynku". Stała się średniej wielkości otwartą gospodarką europejską. Mazowsze jest wizytówką polskiej transformacji ostatniej dekady. Tu można zobaczyć jej efekty w całej okazałości - i najłatwiej włączyć się w krwiobieg życia gospodarczego. Region ciągle pozostaje najbardziej atrakcyjną częścią kraju dla zagranicznych inwestorów, zarówno pod względem chłonności, jak potencjału i infrastruktury.

Istotnym powodem do lokowania inwestycji na Mazowszu jest dobra infrastruktura i komunikacja (Mazowsze ma dobrą komunikację z resztą kraju i międzynarodowy port lotniczy Okęcie), a także dobrze wykształcona siła robocza. Przeciętne wynagrodzenie pracowników na Mazowszu przewyższa o ponad 30 proc. średnią krajową.

Charakter regionu dominuje rolnictwo. Użytki rolne zajmują ok. 67 proc. powierzchni województwa (13 proc. terenów rolnych Polski). Mazowsze jest zagłębiem ogrodnictwa i sadownictwa. Produkcja rolna regionu jest zapleczem dla sektora przetwórstwa żywności. Potencjał rolny Mazowsza pozostaje jednak ciągle niewykorzystany. Dominują ciągle drobne gospodarstwa, w regionie nadal jest wiele miejsca zarówno dla rozwoju nowoczesnego rolnictwa.